IP public và IP private: khác nhau ở đâu
Cập nhật:
IP public là địa chỉ đại diện cho kết nối của bạn trên internet, là địa chỉ mà website, ứng dụng và nền tảng nhìn thấy. IP private là địa chỉ router cấp cho từng thiết bị trong mạng nội bộ như 192.168.1.5, chỉ có ý nghĩa bên trong mạng đó. Thứ nối hai thế giới này là NAT: router đổi IP private của các thiết bị thành một IP public chung khi đi ra internet. Hiểu sự khác biệt này giúp bạn biết khi đổi proxy thì địa chỉ nào thay đổi, vì sao nhiều máy trong nhà có cùng một IP với website, và vì sao nhìn IP trong cài đặt máy tính không cho biết proxy có hoạt động hay không.
IP private là gì
IP private là địa chỉ thuộc ba dải dành riêng cho mạng nội bộ: 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12 và 192.168.0.0/16. Router ở nhà hay ở văn phòng tự cấp các địa chỉ này cho máy tính, điện thoại, máy in, camera qua DHCP. Hàng triệu mạng trên thế giới cùng dùng 192.168.1.x mà không xung đột, vì những địa chỉ này không bao giờ được định tuyến ra internet.
IP private giúp các thiết bị trong cùng mạng nói chuyện với nhau: máy tính in qua máy in, điện thoại xem camera, laptop truy cập ổ chia sẻ. Website ở bên ngoài không nhìn thấy địa chỉ này.
IP public là gì
IP public là địa chỉ duy nhất trên internet, do nhà mạng hoặc nhà cung cấp hạ tầng cấp. Khi bạn mở một trang web, máy chủ của trang đó thấy IP public, tra ra quốc gia, nhà mạng, ASN và dùng các thông tin đó để quyết định hiển thị nội dung, áp giới hạn hay yêu cầu xác minh.
IP public có thể là IP động, đổi sau mỗi lần modem kết nối lại, hoặc IP tĩnh, cố định lâu dài. Khác biệt này được giải thích trong bài IP tĩnh và IP động. Nếu muốn biết một IP public thuộc tổ chức nào, đọc bài ASN là gì.
So sánh nhanh IP public và IP private
| IP public | IP private | |
|---|---|---|
| Phạm vi | Toàn internet | Chỉ trong mạng nội bộ |
| Ai cấp | Nhà mạng, nhà cung cấp hạ tầng | Router, máy chủ DHCP nội bộ |
| Tính duy nhất | Duy nhất trên internet tại một thời điểm | Chỉ cần duy nhất trong mạng của bạn |
| Website có thấy không | Có | Không |
| Ví dụ | 203.0.113.25 | 192.168.1.5, 10.0.0.12 |
| Đổi khi dùng proxy | Đổi thành IP của proxy với website | Không đổi |
NAT và CGNAT: vì sao nhiều thiết bị chung một IP
NAT (Network Address Translation) là cơ chế router dùng để cho cả mạng nội bộ ra internet qua một IP public. Khi laptop 192.168.1.5 gửi yêu cầu, router thay địa chỉ nguồn bằng IP public của nó, ghi nhớ kết nối, rồi chuyển phản hồi về đúng laptop. Với website, mọi thiết bị trong nhà bạn trông như một.
Vì IPv4 khan hiếm, nhiều nhà mạng, đặc biệt là mạng di động, còn dùng thêm một lớp NAT nữa gọi là CGNAT. Khi đó router nhà bạn nhận một địa chỉ trong dải 100.64.0.0/10 hoặc một IP private khác, và rất nhiều thuê bao cùng ra internet qua chung một IP public của nhà mạng. Dấu hiệu dễ thấy: IP WAN trong trang quản trị router khác với IP mà trang kiểm tra IP hiển thị. Hệ quả là bạn không mở được port cho kết nối từ ngoài vào, và IP public bạn đang dùng có thể bị chia sẻ với người lạ.
Cách xem IP public và IP private
Đừng nhầm hai loại khi kiểm tra proxy. Cài đặt mạng trên máy luôn hiển thị IP private; muốn biết website thấy gì, phải hỏi một dịch vụ bên ngoài.
- IP public trên trình duyệt: mở trang kiểm tra IP của tôi. Nếu đang bật proxy, trang sẽ hiển thị IP của proxy.
- IP public bằng dòng lệnh:
curl https://api.ipify.org. Để kiểm tra qua proxy:curl -x http://user:pass@ip:port https://api.ipify.org. Hướng dẫn đầy đủ trong bài cấu hình proxy với cURL. - IP private trên Windows: mở Command Prompt, gõ
ipconfig, xem dòng IPv4 Address. - IP private trên macOS:
ipconfig getifaddr en0cho Wi-Fi, hoặc vào System Settings, Network. - IP private trên Linux:
ip addrhoặchostname -I. - Điện thoại: vào cài đặt Wi-Fi, chạm vào mạng đang kết nối để xem địa chỉ IP nội bộ.
IP public, IP private và proxy
Proxy chỉ thay đổi IP public mà website nhìn thấy. Máy bạn vẫn giữ IP private trong mạng nhà, vẫn kết nối tới máy chủ proxy bằng IP public thật của bạn, rồi proxy gửi yêu cầu đi bằng IP của nó. Vì thế, sau khi cài proxy, hãy kiểm tra bằng trang kiểm tra IP chứ không phải bằng ipconfig.
Một số tình huống cần để ý:
- WebRTC có thể làm lộ IP: trình duyệt có thể tiết lộ IP public thật hoặc IP nội bộ qua WebRTC. Cách kiểm tra và tắt có trong bài WebRTC leak là gì.
- Ứng dụng không dùng proxy hệ thống: nhiều app bỏ qua cài đặt proxy của Windows nên vẫn đi bằng IP public thật. Dùng Proxifier hoặc cấu hình proxy riêng trong app.
- Mạng có CGNAT vẫn dùng proxy bình thường: proxy là kết nối đi ra, nên không cần mở port hay có IP public riêng.
- Cần IP public cố định, dùng riêng: proxy IPv4 riêng hoặc ISP tĩnh cho bạn một IP public không chia sẻ với ai, ví dụ proxy Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
192.168.1.1 là IP public hay private?
Là IP private. Đây thường là địa chỉ của router trong mạng gia đình, chỉ truy cập được từ bên trong mạng đó.
Website có thấy IP private của tôi không?
Thông thường là không, website chỉ thấy IP public. Ngoại lệ là WebRTC trong một số trình duyệt cũ có thể để lộ IP nội bộ; trình duyệt hiện đại đã che phần lớn trường hợp này.
Vì sao IP trên máy tính khác IP trên trang kiểm tra?
Máy tính hiển thị IP private do router cấp, còn trang kiểm tra hiển thị IP public sau NAT, hoặc IP của proxy nếu bạn đang dùng proxy. Hai con số khác nhau là bình thường.
Làm sao biết nhà mạng dùng CGNAT?
So sánh IP WAN trong trang quản trị router với IP public trên trang kiểm tra IP. Nếu khác nhau, hoặc IP WAN thuộc dải 100.64.0.0/10, gần như chắc chắn bạn đang sau CGNAT.
Proxy có cho tôi một IP public riêng không?
Proxy riêng của VinaProxy cho bạn một IP public chỉ cấp cho một khách, cố định suốt thời gian thuê. Website sẽ thấy IP đó thay vì IP thật của bạn.
Một IP public riêng cho mỗi tài khoản
Proxy IPv4 riêng ở 7 nước và ISP tĩnh ở Việt Nam, Mỹ. Không chia sẻ với ai, cố định suốt thời gian thuê, hỗ trợ qua ticket 24/7.
Xem bảng giá