ASN là gì và vì sao nó quan trọng khi dùng proxy

ASN là gì, giải thích ngắn gọn

Internet không phải một mạng duy nhất mà là hàng chục nghìn mạng độc lập nối với nhau. Mỗi mạng như vậy gọi là một hệ thống tự trị (autonomous system, viết tắt AS): một nhóm dải IP do cùng một tổ chức quản lý và có chung chính sách định tuyến. Để các mạng nhận ra nhau khi trao đổi đường đi qua giao thức BGP, mỗi AS được cấp một con số riêng, đó là ASN.

ASN được cấp bởi các tổ chức quản lý tài nguyên internet khu vực (RIR): APNIC cho khu vực châu Á Thái Bình Dương, ARIN cho Bắc Mỹ, RIPE NCC cho châu Âu và Trung Đông, LACNIC cho Mỹ Latinh và AFRINIC cho châu Phi. Ở Việt Nam, VNNIC là đầu mối quản lý tài nguyên IP và ASN cho các tổ chức trong nước. Khi viết, ASN thường có tiền tố AS, ví dụ AS15169 là mạng của Google.

Một tổ chức có thể sở hữu một hoặc nhiều ASN, và mỗi ASN có thể công bố rất nhiều dải IP. Vì vậy ASN giống như tên chủ nhà của một khu phố IP: biết ASN là biết dải địa chỉ đó do ai vận hành.

Vì sao website quan tâm ASN của bạn

Website không biết bạn là ai, nhưng biết IP của bạn. Từ IP, họ tra ra ASN, rồi từ ASN suy ra loại mạng. Đây là một tín hiệu rẻ, nhanh và khó giả, nên gần như mọi hệ thống chống gian lận, chống bot hay chống spam đều dùng nó.

• Phân loại kết nối: ASN của nhà mạng dân dụng thường là người dùng gia đình hoặc di động; ASN của công ty hosting, đám mây thường là máy chủ, bot hoặc proxy datacenter.
• Đánh giá rủi ro: một số ASN có lịch sử nhiều lưu lượng xấu, nên nền tảng có thể yêu cầu xác minh thêm với IP từ đó.
• Giới hạn tốc độ và chặn hàng loạt: khi bị tấn công, quản trị viên đôi khi chặn cả một ASN thay vì từng IP.
• Liên kết tài khoản: nhiều tài khoản cùng đăng nhập từ một ASN nhỏ, ít người dùng có thể trông như cùng một người vận hành.

ASN nhà mạng và ASN datacenter khác nhau thế nào

Đây là điểm quan trọng nhất với người dùng proxy. Cùng là IP tĩnh, dùng riêng, nhưng IP thuộc ASN nhà mạng và IP thuộc ASN hosting được nhìn nhận khác nhau.

Không có loại nào tốt hay xấu tuyệt đối. Rất nhiều việc như cào dữ liệu web hay theo dõi thứ hạng chỉ cần đúng quốc gia và tốc độ cao, nên ASN datacenter hoàn toàn phù hợp. Với tài khoản có giá trị cần đăng nhập lâu dài, IP thuộc ASN nhà mạng giảm bớt một tín hiệu bất thường. Phân tích kỹ hơn có trong bài so sánh proxy ISP, datacenter và dân cư.

Cách tra ASN của một IP

Có nhiều cách, từ bấm chuột đến dòng lệnh. Chọn cách phù hợp với số lượng IP bạn cần kiểm tra.

• Dùng công cụ trên web: nhập IP vào công cụ tra cứu IP để xem quốc gia, tổ chức và ASN. Muốn biết IP hiện tại của chính mình, mở trang kiểm tra IP của tôi.
• Dùng whois trên Linux hoặc macOS: lệnh whois -h whois.cymru.com " -v 8.8.8.8" trả về ASN, dải IP và tên tổ chức. Lệnh whois 8.8.8.8 cho thông tin đăng ký chi tiết hơn từ RIR.
• Dùng trang tra cứu BGP công khai như bgp.he.net để xem một ASN đang công bố những dải nào và kết nối với mạng nào.
• Kiểm tra cả lô proxy: với hàng chục IP, dùng công cụ check proxy để vừa kiểm tra sống chết vừa xem thông tin IP, thay vì tra từng cái.

Đọc kết quả tra ASN như thế nào

Kết quả tra thường có ba trường đáng chú ý: số ASN, tên tổ chức (org) và đôi khi là nhãn loại mạng như ISP, hosting, business. Tên tổ chức là manh mối rõ nhất: nếu thấy tên một công ty viễn thông lớn của quốc gia đó, IP gần như chắc chắn thuộc mạng nhà mạng; nếu thấy tên công ty máy chủ, đám mây hoặc từ khoá như hosting, cloud, data center thì đó là IP datacenter.

Lưu ý rằng các cơ sở dữ liệu khác nhau có thể gắn nhãn khác nhau cho cùng một IP, vì mỗi bên có cách phân loại riêng và cập nhật theo chu kỳ riêng. Đừng kết luận chỉ từ một nguồn. Nếu bạn quan tâm thêm IP đó có nằm trong danh sách đen nào không, hãy đọc bài IP bị blacklist là gì.

ASN và proxy: nên chọn thế nào

Khi mua proxy, câu hỏi đầu tiên nên là: nền tảng bạn dùng kỳ vọng thấy kiểu mạng nào? Sau đó mới đến quốc gia và số lượng.

• Chỉ cần đúng quốc gia và tốc độ (xem kết quả tìm kiếm theo nước, kiểm tra quảng cáo, cào dữ liệu công khai): proxy IPv4 datacenter riêng là lựa chọn tiết kiệm. VinaProxy có IPv4 riêng ở 7 nước như Việt Nam, Mỹ, Nhật, Hàn, Singapore, Anh và Hồng Kông.
• Tài khoản giá trị, đăng nhập lâu dài: proxy ISP tĩnh mang ASN nhà mạng, hiện có ở Việt Nam và Mỹ.
• Kiểm tra ngay sau khi nhận IP: tra ASN để chắc loại IP đúng như mô tả, rồi giữ một IP cố định cho mỗi tài khoản.
• Đừng kỳ vọng ASN giải quyết mọi thứ: ASN chỉ là một tín hiệu. Website còn xem vân tay trình duyệt, múi giờ, hành vi. Bài website phát hiện proxy như thế nào liệt kê đủ các tín hiệu đó.

Những hiểu lầm thường gặp về ASN

• ASN không cho biết bạn là ai: nó chỉ cho biết mạng thuộc tổ chức nào, không chứa tên hay thông tin cá nhân người dùng.
• ASN không quyết định vị trí chính xác: một nhà mạng có thể dùng cùng ASN trên cả nước. Vị trí thành phố đến từ cơ sở dữ liệu định vị IP, vốn có thể sai, như giải thích trong bài vì sao vị trí IP bị sai.
• Đổi IP trong cùng dải không đổi ASN: nếu một dải bị nền tảng đánh giá thấp, xoay IP trong dải đó thường không giúp được nhiều.
• ASN datacenter không đồng nghĩa với bị chặn: phần lớn website vẫn phục vụ IP datacenter bình thường; chỉ một số nền tảng nhạy cảm mới xét kỹ hơn.

Câu hỏi thường gặp