IP tĩnh và IP động: khác nhau thế nào?
Cập nhật:
IP tĩnh (static IP) là địa chỉ IP public cố định, không đổi khi bạn khởi động lại modem. IP động (dynamic IP) là địa chỉ nhà mạng cấp tự động và có thể đổi sau mỗi lần kết nối lại. Phần lớn mạng gia đình và mạng di động dùng IP động; IP tĩnh cần khi bạn chạy máy chủ, cần được whitelist hoặc muốn tài khoản luôn đăng nhập từ cùng một IP.
IP tĩnh là gì?
IP tĩnh là địa chỉ được giữ riêng cho một thuê bao hoặc một máy chủ và không thay đổi theo thời gian. Nhà mạng hoặc nhà cung cấp hạ tầng cấp nó cho bạn một lần, và mọi kết nối từ đó ra internet đều mang cùng địa chỉ này.
Vì địa chỉ không đổi, người khác có thể kết nối tới bạn qua nó (website, camera, máy chủ game), và các dịch vụ có thể tin cậy nó qua whitelist.
IP động là gì?
IP động được cấp tự động từ kho địa chỉ của nhà mạng, thường qua DHCP hoặc PPPoE. Khi modem khởi động lại, mất kết nối hay hết thời hạn cấp phát, bạn có thể nhận một địa chỉ khác. Mạng 4G/5G đổi IP còn thường xuyên hơn.
Nhiều nhà mạng còn dùng CGNAT: nhiều thuê bao ra internet chung một IP public. Khi đó IP mà website thấy không phải của riêng bạn, và bạn không nhận được kết nối từ ngoài vào.
Bảng so sánh IP tĩnh và IP động
| IP tĩnh | IP động | |
|---|---|---|
| Địa chỉ | Cố định | Có thể đổi khi kết nối lại |
| Cách cấp | Gán riêng cho bạn | Cấp tự động từ kho của nhà mạng |
| Nhận kết nối từ ngoài vào | Được, nếu mở port | Khó, nhất là khi sau CGNAT |
| Dùng chung với người khác | Không | Có thể, khi nhà mạng dùng CGNAT |
| Whitelist IP | Dùng được lâu dài | Phải cập nhật mỗi lần IP đổi |
| Chi phí | Thường là dịch vụ trả thêm | Có sẵn trong gói cước |
| Phổ biến ở | Máy chủ, văn phòng, proxy tĩnh | Mạng gia đình, mạng di động |
Cách biết IP của bạn là tĩnh hay động
- Mở IP của tôi và ghi lại IP public.
- Khởi động lại modem, đợi có mạng rồi kiểm tra lại. IP khác đi nghĩa là bạn đang dùng IP động.
- Vào trang quản trị modem, so IP ở mục WAN với IP vừa xem. Nếu hai địa chỉ khác nhau, hoặc IP WAN nằm trong dải
100.64.0.0/10, mạng của bạn đang đi qua CGNAT. - Tra IP trong công cụ tra cứu IP để xem nhà mạng và ASN đang sở hữu địa chỉ.
Khi nào bạn cần IP tĩnh
- Chạy website, máy chủ game, NAS hoặc camera cần truy cập từ xa.
- Đăng nhập hệ thống chỉ cho phép một danh sách IP (whitelist), ví dụ trang quản trị hay API của đối tác.
- Quản lý tài khoản mạng xã hội, quảng cáo hay shop cần đăng nhập ổn định từ cùng một nơi. Xem nuôi nhiều tài khoản.
- Gửi email từ máy chủ riêng, nơi uy tín gắn với địa chỉ IP.
Cách có IP tĩnh
Đăng ký IP tĩnh với nhà mạng. Nhiều nhà mạng bán IP tĩnh kèm gói internet doanh nghiệp. Đây là lựa chọn duy nhất nếu bạn cần nhận kết nối từ ngoài vào đường mạng của mình.
Thuê proxy tĩnh. Proxy tĩnh cho các phần mềm được cấu hình một IP ra internet cố định, ở nước bạn chọn, mà không phải đổi gói cước. Lưu ý giới hạn: proxy chỉ đổi IP cho kết nối đi ra; nó không giúp bạn mở máy chủ nhận kết nối từ ngoài vào như IP tĩnh của nhà mạng.
IP tĩnh dân cư (ISP) và IP tĩnh datacenter
Proxy tĩnh có hai nguồn IP. IP ISP đăng ký dưới nhà mạng dân dụng, nên công cụ tra cứu hiện tên nhà mạng thay vì công ty hosting. IP datacenter thuộc nhà cung cấp hạ tầng, rẻ hơn và nhanh, hợp với tool và scraping. Chi tiết trong bài ISP, datacenter và dân cư.
VinaProxy có proxy ISP tĩnh tại Mỹ và Việt Nam, và proxy IPv4 riêng tại 7 nước. IP giữ nguyên trong suốt thời gian thuê. So sánh với proxy đổi IP liên tục trong bài proxy tĩnh và proxy xoay.
Câu hỏi thường gặp
IP tĩnh có an toàn hơn IP động không?
Không tự động an toàn hơn. IP tĩnh dễ bị dò quét lâu dài hơn vì địa chỉ không đổi, nên thiết bị dùng nó cần tường lửa và mật khẩu mạnh. Lợi ích của IP tĩnh là sự ổn định, không phải bảo mật.
IP động bao lâu thì đổi một lần?
Tùy nhà mạng. Có nơi giữ IP nhiều ngày nếu modem không khởi động lại, có nơi đổi mỗi lần kết nối lại. Mạng di động thường đổi IP sau mỗi lần bật tắt dữ liệu.
Proxy tĩnh có giống IP tĩnh của nhà mạng không?
Giống ở chỗ IP ra internet cố định. Khác ở chỗ proxy chỉ áp dụng cho phần mềm bạn cấu hình và không nhận kết nối từ ngoài vào. Để chạy máy chủ tại nhà, bạn cần IP tĩnh từ nhà mạng.
Làm sao đổi IP động sang IP mới?
Khởi động lại modem hoặc bật tắt chế độ máy bay trên điện thoại thường đủ để nhận IP mới. Nếu cần IP ở nước khác, bạn phải dùng proxy hoặc VPN; xem proxy và VPN khác nhau thế nào.
Mạng 4G có IP tĩnh không?
Gói 4G thông thường dùng IP động và thường đi qua CGNAT, nên nhiều thuê bao chung một IP. IP tĩnh trên mạng di động chỉ có ở một số gói doanh nghiệp.
IP tĩnh ở Mỹ và Việt Nam, không cần đổi gói cước
Proxy ISP tĩnh giữ một IP cố định trong suốt thời gian thuê, dùng riêng cho bạn, xác thực bằng username và mật khẩu.
Xem proxy ISP tĩnh